Kimler için
- Şehitkamil ve Şahinbey'deki tescilli konak, han ya da dükkânını turizme, yeme-içmeye veya ofis kullanımına kazandırmak isteyen mülk sahipleri. Yapı boş durdukça hızla yıprandığı için, doğru işlevi bulmak korumanın da en kalıcı yoludur.
- Koruma amaçlı imar planı sınırları içinde taşınmazı olan ve neyi yapıp neyi yapamayacağının çerçevesini bilmeyen arsa sahipleri. Bu parsellerde sıradan bir ruhsat süreci işlemez; önce kurul kararı gerekir.
- Tarihi bir yapıyı satın almadan önce restorasyonun kapsamını, teknik yükünü ve olası maliyet kalemlerini görmek isteyen yatırımcılar. Alım kararından önce yapılan bir ön inceleme, sonradan çıkacak sürprizlerin çoğunu ortadan kaldırır.
- Kurul kararı alınmış, ancak proje eksikliği ya da uygulama hatası nedeniyle duraklamış işlerin sahipleri. Dosyanın hangi aşamada takıldığını tespit edip süreci kaldığı yerden devralıyoruz.
Yaklaşımımız
Restorasyonda ilk iş çizmek değil, okumaktır. Yapının hangi dönemde, hangi tekniklerle ve hangi eklerle bugüne geldiğini anlamadan çizilen her çizgi, korunması gereken bir izi silme riski taşır. Bu yüzden süreci rölöve ile başlatıyor; taşıyıcı sistemi, taş örgüsünü, ahşap döşemeleri, sıva katmanlarını ve sonradan yapılmış ekleri ayrı ayrı belgeleyerek yapının kendi hikâyesini çıkarıyoruz. Nem, tuzlanma, çatlak ve oturma gibi hasarları da bu aşamada haritalıyoruz; çünkü müdahalenin sırası da en az içeriği kadar önemlidir. Gaziantep'in tarihi dokusunda avlu, cumba ve kesme taş cephe tek başına birer detay değildir; yapının iklimle, komşusuyla ve sokakla kurduğu ilişkinin parçasıdır. Avlunun serinliği ya da cumbanın sokağa bakışı, bugünün konfor beklentileriyle çelişmeden korunabilecek niteliklerdir ve müdahale kararlarını bu ilişkiyi bozmayacak şekilde veriyoruz.
İkinci ilkemiz, yeni eklerin dürüst olmasıdır. Isıtma-soğutma, ıslak hacim, mutfak, yangın güvenliği ve erişilebilirlik gibi çağdaş gereklilikler tarihi yapının taklidi olarak değil; okunabilir, gerektiğinde geri alınabilir ekler olarak kurgulanır. Özgün taşın yanına konan yeni malzemenin kendini gizlemesi değil, dönemini belli etmesi beklenir. Kullanım kararı da tasarımın parçasıdır: aynı konak butik otel olarak da, kafe ya da ofis olarak da yaşayabilir, ama hangi işlevin yapıya en az zarar vereceğine kurul süreci başlamadan karar vermek gerekir. Projeyi Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun beklediği dosya düzeninde hazırlıyor, kurul kararındaki şartları uygulama aşamasında da izliyoruz. Ruhsata ve iskana dönük işlemleri ise yapı ruhsatı ve proje yönetimi hizmetimizle aynı ekipten yürütüyoruz; böylece kurul ve belediye yazışmaları birbirini bekletmiyor.
Kapsam: neler teslim ediyoruz
- Rölöve: mevcut yapının ölçülü çizimleri, malzeme ve hasar analizi paftaları, fotoğrafik belgeleme.
- Restitüsyon: yapıdaki izlere, arşiv belgelerine ve benzer örneklere dayanan özgün durum önerisi.
- Restorasyon projesi: müdahale kararları, yeni işleve göre plan şeması, sistem ve nokta detayları.
- Koruma Bölge Kurulu dosyasının hazırlanması, başvurunun takibi ve kurul kararına göre revizyon.
- Statik güçlendirme ile mekanik ve elektrik projelerinin ilgili mühendislerle koordinasyonu.
- Malzeme ve uygulama şartnamesi: taş, ahşap, sıva, derz ve yüzey temizliği için imalat tarifleri.
- Uygulama aşamasında saha kontrolü, imalat onayları ve kurul şartlarına uygunluk denetimi.
Süreç
Yerinde İnceleme
Rölöve
Restitüsyon
Kurul Onayı
Uygulama Denetimi
Örnek proje
Tudyahan'da avlu etrafında konumlanan üç tarihi konağı, 17 odalı bir otel ve yaklaşık 600 m²'lik açık-kapalı yeme-içme alanı olarak yeniden kurguladık. Adını yöresel mimarideki "Tudya" sac cumbasından alan yapının restorasyonu yaklaşık iki ayda tamamlandı; avlu, yapının hem iklimsel hem de sosyal merkezi olarak korundu.
Sık sorulanlar
Restorasyon projesi için nereden başlanır?
Tapu ve tescil durumunun tespitiyle başlanır. Yapı tescilliyse ya da koruma alanında kalıyorsa, herhangi bir müdahaleden önce Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'na proje sunmak zorunludur; izinsiz yapılan basit bir onarım bile sonradan sorun çıkarır. Biz süreci yerinde inceleme ve rölöve ile başlatır, ölçüm tamamlandığında yapının hangi kullanıma uygun olduğunu ve işin kapsamını sizinle netleştiririz.
Koruma Kurulu onayı ne kadar sürer?
Peşinen gün vermek doğru olmaz; süre kurulun gündem yoğunluğuna, dosyanın eksiksizliğine ve talep edilen müdahalenin kapsamına göre değişir. Kontrol edebildiğimiz kısım dosyanın kendisidir: rölöve, restitüsyon ve restorasyon paftaları eksiksiz ve kendi içinde tutarlı sunulduğunda, ek bilgi istenmesinden kaynaklanan tur kayıpları büyük ölçüde önlenir. Süreç boyunca kurul gündemini takip edip sizi bilgilendiriyoruz.
Tarihi yapı otel veya restoran olarak kullanılabilir mi?
Çoğu durumda kullanılabilir, ancak işlev yapının taşıyabileceği ölçüde seçilmelidir. Oda sayısı, mutfak ve ıslak hacim ihtiyacı, yangın kaçışı ve erişilebilirlik çözümleri özgün dokuyu zorlamıyorsa yeni işlev kurul tarafından da olumlu karşılanır. Tudyahan, avlulu üç konağın otele dönüştüğü ve bu dengenin kurulabildiği bir örnektir.

